قاريان مورد اعتماد است كه در سال 665 ه . ق . به طور ناگهانى از دنيا رفته است « 1 » . 3 - در صفحهء 270 ، چنين آمده است : « از شيخ ما ، امام ، تاج القرّاء ، ابو القاسم محمود بن حمزة بن نصير - قدّس اللّه روحه - شنيدم كه مىگفت : « الصّبر » يعنى به كسرهء « باء » قرائت ابو عمرو است . » . جزرى در شرح حال وى مىنويسد : « محمود بن حمزة بن ( نصر ) ، ابو القاسم كرمانى معروف به « تاج القرّاء » در حدود سال 500 بوده است و بعد از آن از دنيا رفته است « 2 » . براى شناخت [ تاريخ كرمانى ] بايد از نكتهء سوم ، مسأله را پىگيريم ؛ با ملاحظهء نكتهء سوم فهميده مىشود كه كرمانى به طور سماعى از استادش ياد مىكند كه اين استاد همانند وى ، نامش كرمانى است امّا تاريخ وفات وى مجهول است . ابن جزرى ترجيحا آن را به بعد از سال 500 مىداند و لا بد عبارت « بعد از آن از دنيا رفته است » يعنى ، تا آغاز سال 600 عمر كرده و سپس از دنيا رفته است . اين در حالى است كه كرمانى ما را به اين نكته رهنمون مىشود كه وى قطعا از رازى كه در آغاز قرن هفتم [ 606 ه . ق . ] از دنيا رفته است ، نقل كرده و از دهان هم كه در نيمهء دوم قرن هفتم [ 665 ه . ق . ] از دنيا رفته ، خبر مىدهد ، بنابر اين اگر اين نظر ، درست باشد مىگوييم : كرمانى ( صاحب شواذ القراءة ) از دانشمندان اواخر قرن هفتم است كه ممكن است نقل وى از دهان هم سماعى بوده و يا از آنچه كه عبد الرحمان صفراوى و ديگران جمع كرده‌اند ، برگرفته باشد « 3 » . سماع وى از استادش ابو القاسم در اواخر زندگى وى رخ داده كه طبيعتا در اوايل زندگى كرمانى بوده كه جوانى بيش نبوده است بنابر اين پيداست كه كرمانى عمر طولانى داشته است و اين جاى شگفتى نيست چه از قول عبد الرحمان صفراوى ( در گذشته به سال 636 ه . ق . ) گفته‌اند كه وى اجازهء روايت براى گروهى در

--> ( 1 ) ابن الجزرى ، طبقات القرّاء ، ج 1 ، ص 582 . ( 2 ) همان ، ج 2 ، ص 291 . ( 3 ) ر . ك : شرح حال صفراوى در ابن الجزرى ، طبقات القرّاء ، ج 1 ، ص 373 .